Gwałtownie rośnie liczba bankructw w Polsce. W 2009 roku polskie sądy ogłosiły upadłości 673 przedsiębiorstw, co w porównaniu z rokiem 2008 oznacza wzrost liczby upadłości o 58%.
Doświadczenie wskazuje, że oprócz podstawowych parametrów kontraktu takich jak: koszt ubezpieczenia, wysokość udziałów własnych w szkodach, maksymalne terminy odroczenia płatności itd., szczególną uwagę warto zwrócić na kilka mniej wyeksponowanych elementów, które często bywają źródłem problemów w trakcie realizacji umowy ubezpieczenia. Poniżej przedstawiamy niektóre z nich:
1) podstawa naliczania składki ubezpieczeniowej, a wysokość przyznanych przez ubezpieczyciela limitów kredytowych
Zazwyczaj najpierw negocjowana jest treść umowy ubezpieczenia, a dopiero później ubezpieczyciel przyznaje limity kredytowe dla wszystkich odbiorców. W przypadku, gdy przyznane przez zakład ubezpieczeń limity są niższe od wnioskowanych przez firmę, a jednocześnie składka naliczana jest od całego obrotu kredytowego (lub stanu należności) z kontrahentami, którym przyznano jakikolwiek limit, efektywny koszt ubezpieczenia może być znacznie wyższy niż taryfa formalnie zapisana w umowie. Metodą ograniczenia takich sytuacji jest uzyskanie deklaracji towarzystwa dotyczącej wysokości limitów kredytowych dla jak największej liczby odbiorców przed zawarciem umowy i jednoczesne zagwarantowanie w umowie ubezpieczenia możliwości zmniejszenia podstawy naliczania składki, gdyby przyznane limity kredytowe były wyraźnie niższe od wnioskowanych przez firmę.
2) należności sporne a wypłata odszkodowania
Standardowo towarzystwa obejmują ochroną ubezpieczeniową należności bezsporne tzn. takie, które nie są kwestionowane w jakikolwiek sposób przez dłużnika. Zdarza się, że po zgłoszeniu braku płatności za dostawę do zakładu ubezpieczeń, gdy ten podejmuje pierwsze kroki w kierunku odzyskania należności, dłużnik podważa zasadność roszczenia kwestionując np. jakość dostawy lub jej zgodność z zamówieniem. Zazwyczaj w takiej sytuacji towarzystwo wstrzymuje wypłatę odszkodowania do chwili wyjaśnienia sytuacji (np. poprzez arbitraż lub sąd), co może trwać wiele miesięcy. Aby ograniczyć możliwość występowania takich sytuacji niezbędne jest precyzyjne uregulowanie sposobów i terminów reklamacji dostaw w umowach z kontrahentami oraz jednoczesne doprecyzowanie definicji należności bezspornych w umowie ubezpieczenia.
3) procedury i obowiązki wynikające z umowy ubezpieczenia a praktyka biznesowa przedsiębiorstwa
Umowa ubezpieczenia obliguje przedsiębiorstwo do przestrzegania uzgodnionych procedur i terminów. Przykładem tego jest obowiązek informowania zakładu ubezpieczeń o należnościach przeterminowanych (np. powyżej 45 dni). W większości warunków ubezpieczenia obowiązuje zasada, że wszelkie dokonywane przez dłużnika spłaty zaliczane są na poczet należności najwcześniej wymagalnych. Zgodnie z regulacjami kodeksu cywilnego i praktyką gospodarczą dłużnik ma prawo wskazać na poczet jakiego długu dokonywana jest spłata (nie musi to być dług najstarszy). Taka rozbieżność może powodować, że rejestrowanie spłat należności w systemie finansowo-księgowym przedsiębiorstwa - zgodnie ze wskazaniem dłużnika, będzie rozbieżne z ich kwalifikowaniem zgodnie z umową ubezpieczenia. Może to powodować nieporozumienia, a w przypadku szkody rodzić problemy z uzyskaniem odszkodowania. Aby tego uniknąć już na etapie przygotowywania umowy ubezpieczenia konieczne jest uwzględnienie stosowanych przez przedsiębiorstwo praktyk.